Czy pilot może spać w trakcie lotu? Prawda o drzemkach w kokpicie.

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez pasażerów spoglądających w stronę zamkniętych drzwi kokpitu. Wyobraźnia podsuwa nam różne scenariusze, zwłaszcza podczas nocnych, wielogodzinnych rejsów. Wizja śpiącego pilota dla wielu osób bywa niepokojąca i nierzadko potęguje strach przed lataniem. Jaka jest jednak prawda? Czy piloci ucinają sobie drzemki za sterami, a potężny samolot leci sam? Odpowiedź brzmi: tak, pilot może spać w trakcie lotu, ale odbywa się to na ściśle określonych, niezwykle rygorystycznych zasadach, które mają na celu… zwiększenie Twojego bezpieczeństwa.

Jako eksperci z Simair – Flight Simulation Center postanowiliśmy wziąć ten temat pod lupę i rozwiać wszelkie mity dotyczące snu na wysokości przelotowej.

Kontrolowany wypoczynek, czyli „Controlled Rest” w kokpicie

Zacznijmy od lotów krótko- i średniodystansowych. W nowoczesnych samolotach pasażerskich, na których możecie latać w naszym centrum, takich jak symulator Boeing 737 MAX 8 czy Airbus A320 NEO, załoga kokpitowa składa się z dwóch pilotów: Kapitana i Pierwszego Oficera. Zmęczenie to jeden z największych wrogów w lotnictwie, dlatego procedury lotnicze dopuszczają tzw. kontrolowany wypoczynek (Controlled Rest).

Na czym to polega? Jeśli jeden z pilotów poczuje znużenie, może poprosić o krótką drzemkę bezpośrednio w fotelu lotniczym. Zanim jednak zamknie oczy, musi zostać spełnionych kilka warunków:

• Faza lotu: Drzemka jest absolutnie zakazana podczas startu, wznoszenia, zniżania i lądowania. Może odbyć się tylko podczas spokojnego lotu na wysokości przelotowej.
• Czas trwania: Kontrolowany wypoczynek trwa zazwyczaj maksymalnie od 40 do 45 minut. Dlaczego tak krótko? Chodzi o to, aby pilot nie zapadł w fazę snu głębokiego, po której wybudzenie i powrót do pełnej koncentracji (tzw. inercja senna) trwa znacznie dłużej.
• Zabezpieczenie stanowiska: Pilot idący spać odsuwa swój fotel od wolantu/sidesticka, aby przypadkiem nie dotknąć sterów.
• Pełna kontrola partnera: Drugi pilot w tym czasie przejmuje pełną kontrolę nad maszyną i komunikacją z kontrolą lotów (ATC). Maszyna oczywiście leci na zaawansowanym autopilocie.
• Komunikacja z personelem: O planowanej drzemce informowany jest szef pokładu (Cabin Crew).

Długie dystanse, powiększone załogi i ukryte sypialnie

Sytuacja wygląda zupełnie inaczej w przypadku lotów długodystansowych, trwających np. 10 czy 14 godzin. W takich sytuacjach na pokładzie znajduje się załoga powiększona (Heavy Crew), składająca się z trzech lub czterech pilotów. Wtedy drzemka w fotelu nie wchodzi w grę – piloci mają zagwarantowany pełnowartościowy odpoczynek.

Gdzie śpią? Wiele szerokokadłubowych maszyn posiada specjalne, ukryte przed wzrokiem pasażerów przedziały sypialne (Crew Rest Compartments). Są to małe, wyciszone kabiny z płaskimi łóżkami, znajdujące się zazwyczaj nad klasą biznes lub pod pokładem głównym. Piloci wymieniają się w kokpicie według ustalonego harmonogramu, dzięki czemu ci, którzy będą wykonywać kluczowy manewr lądowania, są w 100% wypoczęci i gotowi do działania.

Kto pilnuje samolotu i śpiącego pilota? Zaskakująca rola załogi pokładowej

Gdy jeden pilot odpoczywa, a drugi czuwa, nie ma mowy o nudzie. Nowoczesne systemy awioniki nieustannie monitorują parametry lotu. Co więcej, aby zapobiec sytuacji, w której zasnąłby również drugi pilot (co jest surowo wzbronione i ekstremalnie rzadkie), w kokpicie działa specjalny alarm, który co określony czas wymaga wciśnięcia przycisku potwierdzającego, że pilot nie śpi.

Kluczową rolę odgrywa tu także personel pokładowy. Stewardesy i stewardzi co około 20-30 minut kontaktują się z kokpitem, aby upewnić się, że czuwający pilot czuje się dobrze. Współpraca na linii kokpit-kabina to podstawa bezpieczeństwa. Zresztą, prawidłowa komunikacja to coś, na co kładziemy ogromny nacisk podczas naszych profesjonalnych szkoleń. Jeśli interesuje Cię praca na pokładzie, sprawdź nasz kurs Becoming Cabin Crew, a jeśli już latasz zawodowo, z pewnością zainteresuje Cię specjalistyczne szkolenie kokpitowe dla załóg pokładowych.

Chcesz zobaczyć to na własne oczy? Wskakuj do symulatora!

Teoria teorią, ale nic nie odda realizmu pracy w kokpicie tak, jak profesjonalny symulator lotów. Czy wiesz, że aby poczuć się jak kapitan wielkiego odrzutowca, wcale nie musisz od razu posiadać licencji lotniczej? Odwiedzając nasze centrum w Warszawie, możesz zasiąść za sterami najpopularniejszych maszyn świata.

Wybierz swój ulubiony statek powietrzny i sprawdź nasze vouchery prezentowe:

• Voucher na symulator Boeing 737 MAX – legendarna maszyna, król krótkich i średnich dystansów.
• Voucher na symulator Airbus A320 NEO – szklany kokpit i fly-by-wire w najczystszej postaci.
• Symulator Cessna C-152 (oraz dedykowany voucher Cessna C152) – idealny początek lotniczej przygody z samolotami tłokowymi.
• A może nie możesz się zdecydować? Polecamy Voucher Mix, dzięki któremu przetestujesz różne maszyny!

Lotnictwo to nie tylko samoloty pasażerskie. Fani mocnych wrażeń mogą u nas wypróbować Combat – symulator myśliwca F16, F18, F35, a miłośnicy niesamowitej immersji odnajdą się znakomicie wybierając symulator szybowców VR lub symulator śmigłowców VR. Nasze symulatory to także fantastyczny pomysł na spędzenie czasu z bliskimi, chociażby organizując niezapomniane urodziny w Simair czy zapisując najmłodszych na rozwijające warsztaty lotnicze dla dzieci i młodzieży.

Od symulatora do prawdziwej licencji – jak zostać pilotem?

Jeśli po lekturze tego artykułu i pierwszej wizycie w naszym symulatorze uznasz, że lotnictwo to Twoja droga, pamiętaj, że Simair to świetne miejsce, by rozpocząć profesjonalną karierę. Zadajesz sobie pytanie jak zostać pilotem? Odpowiemy Ci na nie w praktyce.

Oferujemy kompleksowe kursy dla pilotów na różnych szczeblach zaawansowania. Od solidnych podstaw, które zapewnia nasza licencja wirtualna PPL(A), po zaawansowane przygotowanie do screeningu lotniczego w liniach pasażerskich, dzięki któremu w przyszłości to Ty być może zasiądziesz na prawym lub lewym fotelu Boeinga czy Airbusa – a o spaniu w pracy będziesz mógł opowiadać jako o odpowiedzialnej i bezpiecznej procedurze lotniczej.

Podsumowując: pilot śpiący w trakcie lotu to nie powód do paniki, lecz dowód na to, że systemy bezpieczeństwa w lotnictwie funkcjonują prawidłowo, dbając o to, by kapitan Twojego rejsu był maksymalnie skupiony wtedy, gdy jest to absolutnie najważniejsze.